Een strottenhoofd met verminderde stevigheid, ook wel laryngomalacie genoemd, is de meest voorkomende afwijking van het strottenhoofd bij kinderen.
De larynx (strottenhoofd)

De larynx is belangrijk voor ademen, het maken van stemgeluid en ervoor zorgen dat er geen eten of drinken in de longen kan komen. Wanneer je ademt gaat de lucht via mond of neus, langs het strottenklepje (de epiglottis) tussen de stembanden (glottis) door via de luchtpijp (trachea) naar de longen. Als je vervolgens uitademt gaat de lucht weer dezelfde weg terug. Wanneer hierbij de stembanden naar elkaar toe bewegen gaan de stembanden trillen waardoor je geluid maakt en kan spreken.
Eten en drinken gaat via de mond langs de larynx. Het is belangrijk dat er geen eten en drinken in de longen terecht komt. Hiervoor zorg het strottenklepje. Wanneer je slikt sluit het strottenklepje de larynx af (als een deksel). Het strottenklepje zorgt er dus voor dat lucht richting de longen gaat en eten en drinken richting de slokdarm gaat. Direct na de geboorte, maar ook op een later moment, kunnen er verschillende aandoeningen van de larynx aanwezig zijn waardoor ademen en/of eten en drinken niet goed gaat.
Wat is Laryngomalacie?
Laryngomalacie is de meest voorkomende afwijking van de larynx bij kinderen. Wanneer sprake is van laryngomalacie is de larynx minder stevig. Bij het inademen blijft het strottenklepje niet voldoende open en wordt de luchtweg kort afgesloten. Dit kun je vervolgens ook horen. Je hoort dan korte geluiden met een hoge toon bij inademing: dit geluid wordt soms vergeleken met ‘kakelen’. Een hoorbare ademhaling wordt stridor genoemd. Het is niet bekend waarom laryngomalacie ontstaat.
Symptomen uitklapper, klik om te openen
Een kind met laryngomalacie heeft soms moeite met ademen. Daarnaast zien we ook vaak problemen met drinken. Het kan te vermoeiend zijn om de fles leeg te drinken en kinderen kunnen zich makkelijker verslikken. Als ademhalen te veel energie kost kunnen kinderen hierdoor minder goed groeien.
In meer zeldzame gevallen valt de luchtweg zoveel dicht dat de ademhaling hierdoor stokt en er gedurende een paar seconden onvoldoende zuurstof binnen komt of dat er blauwverkleuring optreedt. Tijdens inspanning (zoals bij drinken), huilen of luchtweginfecties kan de stridor toenemen.
Over het algemeen ontstaan de klachten binnen 2 tot 4 weken na de geboorte. In het eerste half jaar kunnen de klachten verder toenemen. In de meeste gevallen zullen de klachten vanzelf weer afnemen. Bij de meeste kinderen duurt dit tot de leeftijd van 1 tot 2 jaar.
Risico’s bij een laryngomalacie
Omdat de klachten kunnen toenemen, raden we u aan contact op te nemen met de arts:
- wanneer u merkt dat uw kind meer moeite krijgt met ademhalen en niet afnemen als het kind zich minder inspant;
- Als uw kind ademstops heeft langer dan 10 seconden;
- Als uw kind blauw wordt rond de lippen;
- Als de voedingen niet goed lukken;
- Als uw kind onvoldoende aankomt in gewicht of afvalt.
Oorzaken uitklapper, klik om te openen
De oorzaak van het hebben van een strottenhoofd met verminderde stevigheid is onbekend.
Onderzoek & diagnose uitklapper, klik om te openen
Soms zal uw huisarts of kinderarts de diagnose laryngomalacie stellen op basis van de klachten en het geluid dat uw kind maakt bij de ademhaling.
Afhankelijk van de ernst van de klachten wordt u doorverwezen naar de KNO-arts. Tijdens een bezoek aan de KNO-arts wordt met een kleine camera via de neus de larynx bekeken; dit heet een flexibele scopie.
Flexibele scopie
Een flexibele scopie is een kijkonderzoek van de neusholte en keel. Via de neus kan de arts met een scopie, een flexibel slangetje met daarop de scoop, de holtes bekijken.
De flexibele scopie van de neus en keel is een kijkonderzoek van de neus, de ruimte achter de neus (neus-keelholte), de keelholte en de stembanden. Het onderzoek kan met en zonder verdoving worden uitgevoerd.
De onderstaande figuur toont verschillende typen laryngomalacie zoals dat bij een flexibele scopie te zien is. In geval van laryngomalacie is de verbinding (plooi) tussen het strottenklepje en het arythenoid te kort. Hierdoor wordt het gebied boven de stembanden naar binnen gezogen bij de ademhaling en gaat er onvoldoende lucht richting de luchtpijp.

Figuur: laryngomalacie:
1=strottenklepje (epiglottis) 3=aryepiglottische plooi
2=stembanden (glottis) 4=arythenoid
Behandeling uitklapper, klik om te openen
De behandeling van laryngomalacie hangt volledig af van de klachten die uw kind heeft. In de meeste gevallen zijn de klachten mild. Er is dan wel vaak een stridor (hoorbare ademhaling) aanwezig, maar de ademhaling en het drinken gaat zonder problemen. Als de klachten mild zijn zullen we het spontaan herstel afwachten en uw kind vervolgen op de polikliniek.
Bij milde of meer ernstige klachten moet wel vaak een behandeling gestart worden: medicatie tegen reflux (maagzuur), indikken van voeding en hulp bij drinken via onze logopediste zijn vaak de eerste stappen. Helpt dit niet voldoende dan is een operatie nodig.
Als we twijfelen hoe ernstig de klachten zijn zullen we voorstellen om uw kind op te nemen ter observatie. Tijdens deze opname kijken we samen met de kinderarts naar de ernst van de klachten. We meten dan met een saturatiemeter het zuurstofgehalte in het bloed en kijken hoe dit gaat, zowel in slaap als tijdens het drinken. Daarnaast wordt er vroeg in de ochtend bloed geprikt om te beoordelen of het koolzuurgehalte (afvalstof) in het bloed niet te hoog is. Ook wordt er met gespecialiseerde scoringslijsten bijgehouden hoe benauwd uw kind is en hoe het met drinken gaat. Soms is het (tijdelijk) nodig om een neusmaagsonde te plaatsen om ervoor te zorgen dat uw kind voldoende voeding kan binnenkrijgen om goed te kunnen groeien.
Wanneer we met elkaar besluiten dat een operatie noodzakelijk is omdat uw kind te veel klachten heeft zal uw KNO-arts tijdens een narcose de luchtweg bekijken. Dit heet een ‘diagnostische laryngo-tracheo-bronchoscopie’ (dLTB). Tijdens deze ingreep wordt de hele luchtweg beoordeeld vanaf de neus, via de keelholte, de larynx, de luchtpijp en de grote afsplitsing naar de longen (hoofdbronchi). Tijdens deze operatie wordt de plooi tussen het strottenklepje en het arythenoid ingeknipt met een schaartje. Hierdoor ontstaat meer ruimte en nemen de klachten af.
In de onderstaande figuur is de aryepiglottische plooi weergegeven bij nummer 3. In het middelste plaatje ziet u dat de plooi te kort is. Het laatste plaatje (rechts) toont de situatie na inknippen: er is meer ruimte.

Figuur: operatie bij laryngomalacie
Soms is het nodig dat uw kind na de operatie worden opgenomen op de intensive care (PICU). Dit hangt meestal af van de leeftijd van uw kind, maar ook de ernst van de klachten voor de operatie en de algemene gezondheid. Op de intensive care wordt uw kind extra in de gaten gehouden. Wanneer het herstel goed verloopt wordt uw kind eerst overgeplaatst naar een gewone verpleegafdeling om uiteindelijk uit het ziekenhuis te worden ontslagen met een geplande controle op de polikliniek. We hebben een speciaal spreekuur waar u zowel door de KNO-arts als de kinderarts gezien kan worden: het ‘kinderluchtweg-spreekuur’.
Zorgkosten uitklapper, klik om te openen
Meer over zorgkostenContact uitklapper, klik om te openen
Om een afspraak te maken op de polikliniek keel-, neus- en oorheelkunde hebt u een verwijzing nodig van uw huisarts of specialist.
Polikliniek Keel-, neus- en oorheelkunde
Wij zijn bereikbaar van maandag tot vrijdag van 8.30 tot 17.00 uur.